"Terra baixo as uñas" é un libro de poesía escrito pola recoñecida académica, tradutora e escritora galega Marilar Aleixandre. Foi publicado en outubro de 2026 por Editorial Galaxia dentro da súa emblemática colección de poesía, Dombate (número 131) .
Os alicerces fundamentais desta obra poética son os seguintes:
- Eixo temático: O poemario forma parte dun proxecto literario profundamente comprometido coa memoria histórica, as violencias sociais e a xustiza . O libro realiza un doloroso e necesario exercicio de escavación para desenterrar historias agochadas, exhumando corpos da represión, reivindicando acontecementos esquecidos e recuperando a dignidade e os nomes de quen foron silenciados TERRA BAIXO AS UÑAS - Editorial Galaxia.
- Xeografía do sufrimento: Os versos viaxan a través de espazos xeográficos concretos golpeados pola traxedia —como Madrid e Valencia— invocando os impactos físicos e emocionais das balas, os obuses, os exilios e os asolagamentos TERRA BAIXO AS UÑAS - Editorial Galaxia.
- Estilo e linguaxe: A autora emprega unha poética que se define como "aberta en canal" e de forte compoñente carnal TERRA BAIXO AS UÑAS - Editorial Galaxia. Trátase dunha escrita visceral que se cuestiona e se pensa a si mesma mentres investiga as feridas do pasado TERRA BAIXO AS UÑAS - Editorial Galaxia
- Diálogo intertextual: Segundo desvelou a propia escritora, os poemas de Terra baixo as uñas nacen nun diálogo lírico directo con As bocas cosidas (obra narrativa de seu publicada en 2025 tamén con Galaxia), compartindo con ela esa necesidade de darlle voz ao que foi enterrado pola historia.
- Formato físico: O volume conta cun total de 98 páxinas e preséntase nunha edición en tapa branda con solapas
Enmarcado nun proxecto literario chantado na memoria histórica e as violencias sociais, Terra baixo as uñas convócanos a determinados lugares –Madrid, Valencia– impactados por balas, obuses, alagamentos, exilios… A través dunha escrita aberta en canle e tamén carnal, a autora realiza un exercicio de escavación que, ao tempo que se pensa a si mesmo, desenterra historias, exhuma corpos, reivindica acontecementos e recupera nomes.
A AUTORA
María Pilar Jiménez Aleixandre, coñecida no mundo literario e académico como Marilar Aleixandre, é unha das escritoras, tradutoras e intelectuais máis influentes da cultura galega contemporánea
Nada en Madrid o 1 de maio de 1947, reside en Galicia desde 1973, adoptando o galego como a súa lingua de creación literaria Marilar Aleixandre - Wikipedia, la enciclopedia libre. No ano 2022 foi galardoada co Premio Nacional de Narrativa de España.
Nada en Madrid o 1 de maio de 1947, reside en Galicia desde 1973, adoptando o galego como a súa lingua de creación literaria Marilar Aleixandre - Wikipedia, la enciclopedia libre. No ano 2022 foi galardoada co Premio Nacional de Narrativa de España.
🧬 Traxectoria Académica e Científica
- Formación: Licenciouse en Bioloxía na Universidade Complutense de Madrid. Tras trasladarse a Galicia, obtivo o seu doutoramento na Universidade de Santiago de Compostela (USC).
- Cátedra: Exerceu como catedrática de Didáctica das Ciencias Experimentais na USC, sendo unha recoñecida investigadora no ámbito do uso de probas, a argumentación científica e a educación ambiental.
- Real Academia Galega: O 14 de xaneiro de 2017 ingresou como membro de número na Real Academia Galega (RAG), ocupando a cadeira que deixou o histórico escritor Xosé Neira Vilas Marilar Aleixandre - Wikipedia, la enciclopedia libre. O seu discurso de ingreso titulouse Voces tremendo na paisaxe: galego e ecoloxía.
📚 Obra Literaria e Estilo
A súa produción é sumamente versátil, abranguendo a narrativa infantil e xuvenil, a novela para adultos, a poesía, o ensaio e a tradución. A súa escrita caracteriza por un firme compromiso social, o feminismo, a memoria histórica e a defensa do medio ambiente:
- Narrativa infantil e xuvenil: Deuse a coñecer con títulos imprescindibles do noso sistema literario como A expedición do Pacífico (1994, Premio Merlín) ou O coitelo en novembro (2010) Marilar Aleixandre - Wikipedia, la enciclopedia libre.
- Novela e Memoria: Destacan obras fundamentais como Teoría do caos (2001), As malas mulleres (2020) —un cru relato sobre o sistema carcerario feminino no século XIX e a opresión institucional— e As bocas cosidas (2025).
- Poesía: Publicou poemarios dunha fonda sensibilidade visceral, humana e política dentro da colección Dombate, como Mudanzas (2007), Desescribir (2016) e a súa última entrega, Terra baixo as uñas (2026)
🏆 Premios Destacados
A súa carreira está avalada polos galardóns máis prestixiosos tanto a nivel galego como estatal:
- Premio Merlín (1994) por A expedición do Pacífico Marilar Aleixandre - Wikipedia, la enciclopedia libre.
- Premio da Crítica de narrativa galega (1998) por A compañía clandestina de mozos de letras.
- Premio Blanco Amor (2020) por As malas mulleres.
- Premio Nacional de Narrativa (2022), outorgado polo Ministerio de Cultura de España por As malas mulleres, converténdose nun fito ao ser unha das poucas autoras en gañalo cunha obra escrita orixinalmente en lingua galega.
_____
Editorial: Galaxia 09-2026
Idioma: Galego
Páxinas: 98
POESÍA