TEMPO NOVO

• Contexto histórico: Os relatos ambientanse no período de cambio social na illa tras o triunfo da Revolución Cubana. 
• A visión dos emigrantes: Mostra como os galegos instalados en Cuba asumen e reaccionan ante estas profundas transformacións políticas e sociais. 
• Identidade e xénero: Destaca de xeito especial a figura e os retratos da muller galega, amosándoa como un suxeito activo e comprometido dentro do proceso histórico cubano. 
• Estilo: Mestura o desterro, a morriña e a esperanza de xustiza social a través de personaxes de ficción moi próximos ás propias vivencias do autor en Cuba. 
  
  Tras chegar a Cuba en 1961, Xosé Neira Vilas involucrouse activamente no proceso de transformación social do país, onde descobre a forte pegada da emigración galega, a partir da que ficciona os personaxes que lle son próximos.

En Tempo Novo ambienta os seus relatos neste período de cambio que se opera na illa tras a Revolución de 1953, onde nos achega o desarraigamento dos galegos e as súas esperanzas nos cambios sociais que se estaban a operar, de par que nos ofrece “notables retratos e descricións de escenas e costumes que teñen que ver cos galegos emigrados”, en palabras de Luís Seoane, entre os que destaca a imaxe da muller galega, comprometida e implicada no convulso proceso histórico cubano, que se afasta da imaxe tradicional asentada na literatura daquel tempo.

CRÍTICA LITERARIA
A crítica especializada e os estudosos da literatura da diáspora valoran Tempo novo (publicado orixinalmente en 1987 por Ediciós do Castro e recuperado en 2022 na "Biblioteca Neira Vilas"  como unha obra singular e de gran valor sociohistórico, fundamental para entender a etapa cubana do autor e a evolución do colectivo galego na illa. 

• Unha perspectiva inédita da emigración galega: A crítica (coa que coincidiu historicamente a opinión de intelectuais como Luís Seoane) destaca que a obra ofrece unha ollada sumamente orixinal dentro da literatura da diáspora. En lugar de centrarse no clásico relato do sufrimento ou da morriña estática, Neira Vilas sitúa os relatos no período de mudanza e efervescencia que se opera na illa tras o triunfo da Revolución cubana de 1953. 
• O choque entre o desarraigamento e a esperanza: Os analistas poñen en valor o modo en que se retrata a dualidade psicolóxica dos emigrantes. Por unha banda, sinálase o desarraigamento e a fraxilidade de quen tivo que deixar a terra, pero, pola outra, gávase como o autor inxecta nos personaxes as esperanzas e ilusións polos cambios sociais que se estaban a vivir no seu país de acollida. 
• A subversión do arquetipo da muller emigrante: Un dos puntos máis aplaudidos pola crítica contemporánea é o tratamento das figuras femininas no volume. Afastándose da imaxe tradicional e pasiva da literatura daquela época, en Tempo novo a muller galega preséntase coma un suxeito activo, comprometido, loitador e plenamente implicado no convulso proceso histórico e social que a rodea. 
• Notables retratos de costumes e escenas colectivas: Os estudosos literarios salientan a capacidade descritiva e case documental do libro. Xosé Neira Vilas logrou armar, a través de personaxes de ficción que lle eran moi próximos, unha crónica fidelísima das escenas, costumes, xeitos de falar e dinámicas comunitarias que mantiñan os galegos asentados en Cuba nese período de transición. 

Xosé Neira Vilas (1928–2015) foi un dos escritores máis queridos, lidos e fundamentais da literatura galega do século XX [gl.wikipedia.org]. Membro da Real Academia Galega, a súa vida estivo marcada pola emigración, o amor á súa terra e o compromiso inquebrantable coa lingua galega

Esta é a cronoloxía esencial da súa vida e legado: