- A crítica á centralización: O autor desmonta o "lugar común" de que unha maior escala territorial e poboacional ofrece vantaxes insuperables. Sostén que moitas das disfuncións políticas actuais derivan do exceso de tamaño das nacións modernas.
- A alternativa do descentralismo e a fragmentación: Fronte aos grandes Estados burocráticos, o ensaio expón os beneficios teóricos e prácticos de dimensións máis modestas (sexa en extensión, poboación ou centralización de poder).
- Análise de procesos de desintegração: Bastos analiza casos reais de divisións políticas para demostrar que as sociedades que se descentralizan ou independizan raramente queren reverter o proceso ou regresar aos antigos modelos centralizados.
- O caso de Galicia: A obra conclúe cunha breve sección dedicada a analizar a viabilidade dunha Galiza independente, aplicando as teses e os criterios económicos propostos ao longo do libro.
A sabedoria convencional sobre a dimensão das unidades políticas parece ser clara no sentido de uma maior dimensão oferecer uma série de vantagens, quer em termos de eficiência, quer de peso político, e raramente é discutida, uma vez que é considerada um lugar comum. A lógica da integração europeia segue este esquema ponto por ponto, quase sem contestação. Além disso, perante qualquer problema, não se atribui a culpa à verdadeira causa possível – a dimensão excessiva –, mas sim à integração insuficiente, e apela-se mesmo a um novo alargamento como remédio infalível.
Este livro procura desafiar o mito da bondade da maior escala aplicada aos Estados. Muitos problemas políticos têm origem numa escala inadequada de organização do poder, e as vantagens que dimensões mais modestas poderiam oferecer nunca são consideradas. Além disso, como defendiam os economistas italianos das finanças públicas do início do século XX, a questão da dimensão deve ser avaliada pelo bem-estar dos indivíduos e das comunidades, e não pelos interesses dos grandes grupos de poder que normalmente dirigem as nossas sociedades. Os processos reais de desintegração política e os seus resultados são também analisados. Uma vez desintegradas as unidades políticas, é muito raro que estas queiram regressar ao modelo antigo ou que iniciem processos para o fazer. Porquê?
Concluímos o livro debruçando-nos brevemente sobre a viabilidade de uma Galiza independente.
CRÍTICA ESPECIALIZADA
A crítica especializada coincide en cualificar O pequeno é possível como unha "alegación provocadora" e un ensaio que vai "a contracorrente" do pensamento político contemporáneo.Coa súa publicación orixinal en Através Editora e a súa posterior tradución ao castelán por Deusto como Lo pequeño es posible, a obra espertou un intenso debate nos ámbitos académico, económico e mediático.
- Incomodidade transversal no espectro político: Os analistas sinalan que o libro desafía de xeito simultáneo os dogmas da dereita e da esquerda tradicionais. Incomoda os sectores progresistas polas súas teses pro-capitalistas, inspiradas na Escola Austríaca de economía, e tamén os sectores conservadores centristas por defender abertamente a fragmentación territorial e o dereito á secesión política.
- Rigor na análise da escala de poder: Os críticos valoran positivamente a solidez coa que o profesor Miguel Anxo Bastos cruza ferramentas da historia, a economía e a ciencia política. Destácase especialmente a súa recuperación das teorías dos economistas italianos de finanzas públicas do século XX para demostrar que a centralización e os macroestados adoitan favorecer as redes de clientelismo e as burocracias ineficientes en detrimento dos cidadáns.
- A demolición do "lugar común": Diversas recensións remarcan a valentía do autor ao pór en dúbida de xeito directo a orde xeopolítica da Unión Europea, que asume de forma case incuestionable a integración constante e a ampliación como as únicas solucións posibles ante calquera crise de xestión.
- O debate sobre a viabilidade de Galicia: Nos medios de comunicación galegos, a crítica deu moita relevancia á sección final. O libro é visto como un revulsivo intelectual xa que, desde postulados estritamente liberais e de mercado, o profesor conclúe teoricamente que unha Galicia independente e de menor escala territorial é perfectamente viable en termos económicos.
O AUTOR
Miguel Anxo Bastos Boubeta, nado na Bouciña (Lavadores, Vigo) o 12 de agosto de 1967, é un profesor universitario, economista, politicólogo e conferenciante galego, coñecido pola súa defensa das teses do liberalismo económico e, especificamente, da escola austríaca. É considerado por moitos como un dos principais defensores do anarcocapitalismo e do paleolibertarismo no ámbito académico español, tanto ibérico como americano.
É doutor en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela, e licenciado en Ciencias Políticas e Sociais pola UNED.
Bastos é profesor titular do Departamento de Ciencia Política e da Administración da Universidade de Santiago de Compostela, especializándose na área das políticas públicas e dos movementos sociais contemporáneos.
Fixo tamén varias visitas como profesor convidado á Universidade Francisco Marroquín, en Guatemala.
Tamén colabora no programa A Crónica da Radio Galega.
____
Editorial: Através 04-2025
Idioma: Galego
Páxinas: 153
ENSAIO
ECONOMÍA