CAROIANOS: UNHA VIAXE POLA NOSA HISTORIA RURAL
€51,00
ISBN 9788445346419
Estudo da parroquia rural de Caroianos, no concello de Cotobade; a través do seu territorio, as costumes da súa población e do seu patrimonio.
Caroianos: unha viaxe pola nosa historia rural é unha exhaustiva obra de investigación histórica e etnográfica publicada pola Xunta de Galicia no ano 2008. O libro foi escrito polo prestixioso historiador, militar e profesor Xosé Fortes Bouzán xunto a Germán Fortes, e contou coa colaboración de figuras do talle do arquitecto César Portela, o antropólogo Marcial Gondar e o deseñador Sergio Portela. Foi editado orixinalmente baixo o selo da Sociedade de Desenvolvemento Comarcal e as consellerías de Vivenda e Solo e Medio Rural.
Sinopse e Enfoque Histórico
O libro toma como obxecto de estudo a parroquia rural de Caroi (cuxos habitantes son os caroianos), situada no concello pontevedrés de Cotobade (hoxe Cerdedo-Cotobade). A través do fío condutor desta parroquia, os autores constrúen unha microhistoria que funciona como espello do que foi a evolución global do rural galego ao longo do tempo.
A obra debulla oito séculos de historia analizando tres fases críticas:
- ✨ O nacemento: Como se orixinou e se organizou esta comunidade rural arredor do seu territorio.
- 📈 O esplendor: O desenvolvemento dos costumes, a demografía, a arquitectura popular e o seu patrimonio cultural e heráldico.
- 📉 A desaparición: A progresiva decadencia e o despoboamento debido ao éxodo rural e a emigración.
Formato e Edición
Trátase dunha edición de gran formato (tapa dura) moi coidada, cunha gran riqueza visual que inclúe abundante material fotográfico en branco e negro e a cor.
CRÍTICA ESPECIALIZADA
A crítica especializada e os estudosos do ámbito etnográfico galego valoraron de forma moi positiva o libro Caroianos: unha viaxe pola nosa historia rural, destacando o seu valor como modelo metodolóxico. A recepción crítica xira arredor de varios eixes fundamentais:
1. Un modelo de "Microhistoria" Exemplar
A crítica eloxiou que o historiador Xosé Fortes Bouzán e Germán Fortes non se limitasen a facer unha crónica localista de Caroi. Académicos como o recoñecido catedrático de Historia Contemporánea, Ramón Villares, destacaron que a obra funciona como unha perfecta metonimia do rural galego. Analizando unha comunidade pequena de Cotobade, consegue explicar os movementos demográficos, económicos e sociais de toda Galicia ao longo de oito séculos.
2. Rigor Científico sen Perder a Divulgación
Os recensores especializados subliñaron o equilibrio do libro:
- Posúe un estrito rigor documental, grazas ao baleirado de arquivos parroquiais, testamentos, foros medievais e catastros históricos.
- Mantén unha prosa accesible e amena, afastada da frialdade académica tradicional, o que permite que calquera lector poida conectar co relato emocional e humano do despoboamento.
3. Unha Obra de Arte Visual e Antropolóxica
Máis alá do texto histórico, os críticos de arte e patrimonio enxalzaron o deseño e o valor gráfico do volume. A inclusión de fotografías históricas e contemporáneas, xunto ás achegas do arquitecto César Portela e do antropólogo Marcial Gondar, converten o libro nunha peza fundamental de salvagarda da memoria material (arquitectura, heráldica) e inmaterial (costumes e lendas) do noso rural.
A repercusión do libro foi tal que, anos despois, inspirou a produción dun documental homónimo emitido pola Televisión de Galicia (TVG), consolidando a Caroi como un dos símbolos da resistencia e posterior declive da Galicia interior. Ademais, este fondo estudo foi un dos piares para que o Concello de Cerdedo-Cotobade nomease a Xosé Fortes como Fillo Predilecto.
AUTORES
*Germán Fortes Pousa (Caroi, Cotobade - finado en xullo de 2023) foi un mestre, investigador e activista cultural galego, coñecido fundamentalmente pola súa dedicación á recuperación da memoria histórica e do patrimonio etnográfico do rural. [
Traxectoria e Achegas Principais
- Investigación Histórica: O seu gran fito investigador foi a coautoría, xunto ao historiador e militar Xosé Fortes Bouzán, do monumental libro Caroianos: unha viaxe pola nosa historia rural (2008). Sendo el mesmo natural da parroquia de Caroi, mergullouse durante anos nos fondos do Arquivo Histórico Provincial de Pontevedra para rescatar foros, testamentos e censos medievais do seu pobo natal.
- Defensa do Patrimonio: Ademais de Caroianos, Germán Fortes asinou un rigoroso estudo monográfico sobre a igrexa do Mosteiro de Santa María de Aciveiro (Forcarei), afondando no valor arquitectónico e artístico do románico galego.
- Compromiso Social: Moi vencellado ao asociacionismo e á defensa da identidade da súa comarca, formou parte activa de iniciativas veciñais e de candidaturas municipais do BNG en Cerdedo-Cotobade, loitando pola dignificación das comunidades rurais.
*Xosé Fortes Bouzán ( nado en Caroi, Cotobade, o 28 de decembro de 1934) é un recoñecido exmilitar, historiador, docente e xornalista galego.É unha das figuras clave da Transición democrática no seo das Forzas Armadas españolas e foi nomeado Fillo Predilecto do seu concello natal, Cerdedo-Cotobade.
Traxectoria Militar e Compromiso Democrático
Ingresou na Academia Militar de Zaragoza en 1953. Como capitán de Infantería, protagonizou un dos fitos máis importantes da súa vida en 1974 ao converterse nun dos fundadores da Unión Militar Democrática (UMD), unha organización clandestina de oficiais que buscaba democratizar o exército e derrocar a ditadura franquista.
A causa deste activismo:
- Foi detido en xullo de 1975 polo réxime.
- Sometérono a un consello de guerra e foi condenado a catro anos de prisión, ademais de ser expulsado do Exército.
- Tras ser indultado, logrou reingresar formalmente nas Forzas Armadas en 1987 coa graduación de coronel.
- En 2010, o Goberno de España concedeulle a Medalla ao Mérito Militar en recoñecemento á súa defensa das liberdades democráticas.
Faceta como Historiador e Intelectual
Compaxinou a vida militar coa académica, licenciándose en Filosofía e Letras pola Universidade de Santiago de Compostela en 1969. Exerceu como profesor de instituto e tivo unha intensa actividade cultural en Galicia:
- Dirixiu a emblemática revista infantil en galego Vagalume (1976-1978).
-
Coordinou durante anos as actividades da Universidad Internacional Menéndez Pelayo (UIMP) en Pontevedra.
- Como escritor e historiador, publicou traballos fundamentais como a Historia de Pontevedra, Terra de Cotobade, o monumental ensaio etnográfico Caroianos: unha viaxe pola nosa historia rural (2008) e o seu volume de memorias A rienda suelta (2019). [1, 2, 3]
Datos Persoais e Familia
Xosé Fortes pertence a unha familia moi ligada á cultura e aos medios de comunicación. É pai da coñecida escritora e finalista do Premio Planeta Susana Fortes e do popular xornalista e presentador de televisión en TVE Xabier Fortes.
____
Editorial: Xunta de Galicia 2008
Idioma: Galego
Páxinas: 298
HISTORIA
ARQUEOLOXÍA