A noite enriba, publicada en 2015 por Edicións Xerais, é unha das obras máis senlleiras e metaliterarias de Diego Ameixeiras. Trátase dunha novela negra atípica e excepcional que destaca non só por cruzar tramas de delincuencia, senón por reflexionar sobre os propios límites do xénero noir e sobre a psicoloxía do escritor.
Aquí tes as claves principais para entender a historia e o seu estilo:
1. O argumento: Unha viaxe de Ourense a Filadelfia
A trama xira arredor de
Ricardo Barros, un escritor obsesionado de xeito absoluto coa figura de
David Goodis, un dos grandes narradores norteamericanos da época dourada do xénero negro (máis tarde reivindicado polos existencialistas franceses).
[1, 2]
Barros emprende a súa obra máis ambiciosa: unha biografía novelada sobre Goodis. Co apoio do seu editor e de Vicente Malone (un vello mestre da literatura popular que vive axudado por Selma, unha moza drogadicta), o escritor mergúllase nun proceso creativo tortuoso. A historia avanza por un itinerario xeográfico e emocional que une as rúas escuras de Ourense coa Filadelfia natal de Goodis, cidade á que Barros viaxa para tentar rematar a súa novela definitiva mentres lida coas súas propias dificultades creativas e vitais.
2. A "cara B" criminal
En paralelo á obsesión literaria do protagonista, Ameixeiras introduce o seu compoñente clásico de novela policial pura. Polas páxinas de A noite enriba desfilan policías corruptos, confidentes, traficantes de droga e pequenos delincuentes. Estas tramas crúzanse de xeito sutil coa viaxe de Ricardo Barros, debuxando esa atmosfera pesimista e fatalista tan propia do autor.
3. Estilo e estrutura
-
Metaliteratura e homenaxe: O libro funciona como unha carta de amor e respecto aos autores clásicos do noir das décadas de 1930 e 1940. Ao tempo que lemos a novela, asistimos ás dúbidas e ao sufrimento de escribir unha novela. [1]
-
Economía narrativa: Fiel ao seu estilo, Ameixeiras condensa unha historia complexa nunhas 150 páxinas. A lectura é directa, concisa, rápida e sen floreados innecesarios.
-
Saltos temporais: A estrutura non é lineal. Está maxistralmente construída a través de múltiples elipses e saltos no tempo que obrigan ao lector a ir unindo as pezas de xeito activo.
É unha obra imprescindible se che interesa ver como a literatura galega se conecta de xeito directo cos mitos e as regras da novela negra americana clásica.
Un escritor obsesionado con David Goodis, un dos grandes narradores esquecidos da época dourada do xénero negro nos EEUU, emprende a súa obra máis ambiciosa: a redacción dunha biografía novelada do autor norteamericano, reivindicado durante décadas polos filósofos existencialistas franceses. O apoio e os consellos do seu editor e de Vicente Malone, un vello mestre da literatura popular, outórganlle os azos suficientes para acometer un proxecto no que debe concentrar toda a súa potencia creativa, mais axiña comezan a xurdir as dificultades. Construída a través de múltiples elipses e saltos no tempo, A noite enriba preséntase como unha novela ateigada de homenaxes literarias que reflexiona sobre a propia actividade do escritor. Transita tamén, da man de policías corruptos ou traficantes de droga, por un orixinal itinerario narrativo que levará das rúas de Ourense á Filadelfia natal de David Goodis, cidade na que o atormentado protagonista desta historia tentará rematar a súa obra definitiva.Afondando no seu estilo depurado de tramas cruzadas e economía narrativa, Ameixeiras homenaxea en A noite enriba os autores clásicos do xénero das décadas de 1930 e 1940. Unha excepcional novela negra na que se reflexiona sobre os límites do xénero e da súa modernización radical.
AUTOR
Diego Ameixeiras Novelle (nado en Lausana, Suíza, 1976) é un dos xornalistas, guionistas e escritores máis recoñecidos e renovadores da novela negra contemporánea en Galicia. Aínda que naceu en terras helvéticas, criouse e creceu en Ourense, cidade que serve de inspiración e que rebautizou en moitas das súas ficcións baixo o nome de Oregón
🎓 Formación e Primeiros Pasos Profesional
Licenciado en Ciencias da Información, os seus inicios profesionais estiveron estreitamente vencellados aos medios de comunicación. Traballou como redactor no Diario de Pontevedra, foi colaborador de El Mundo-Galicia e formou parte do histórico equipo de Bravú.Net.
Posteriormente, orientou os seus pasos cara ao ámbito audiovisual, traballando activamente como guionista de televisión e cine. Entre as súas achegas destacan os guións para recoñecidas series da Televisión de Galicia (TVG) e longametraxes galegas de éxito como 18 comidas (2010), pola que gañou o Premio Mestre Mateo.
Na actualidade, compaxina a literatura coa publicación de columnas de opinión e artigos en medios como o suplemento Fugas de La Voz de Galicia e o xornal El Salto.
🕵️ Traxectoria Literaria e o Xénero "Noir"
Ameixeiras iniciou o seu camiño na narrativa no ano 2004 con Baixo mínimos,novela publicada pola Editorial Xerais onde presentou en sociedade ao seu personaxe Horacio Dopico, un detective sagaz que protagonizaría varias parodias do xénero hard-boiled.
Pouco a pouco, o seu estilo evolucionou cara a un realismo cru, intimista e social, mergullándose en ambientes marxinais para analizar as complexidades da derrota humana e a amoralidade. É tamén un profundo coñecedor e divulgador do xénero policiaco, encargándose de traducir ao galego a grandes referentes como Dashiell Hammett e Raymond Chandler.
A súa obra narrativa inclúe títulos fundamentais como:
-
Tres segundos de memoria (2006)
-
Dime algo sucio (2009)
-
Asasinato no Consello Nacional (2010)
-
Conduce rápido (2014)
-
O cervo e a sombra (2021)
-
Un anarquista (2024)
-
O derradeiro gimlet (2026)
🏆 Premios e Recoñecementos Principais
A calidade e constancia da súa produción literaria e xornalística foron amplamente premiadas polas institucións culturais:
-
Premio Xerais de Novela (2006): Por Tres segundos de memoria.
-
Premio Especial do Director da Semana Negra de Xixón (2011): Pola versión traducida de Dime algo sucio.
-
Premio Antón Losada Diéguez (2015): Por Conduce rápido.
-
Premio da Crítica de narrativa galega (2021): Outorgado pola Asociación Española de Críticos Literarios por O cervo e a sombra.
-
Premio de Xornalismo Francisco Fernández del Riego (2024): Pola súa calidade como articulista nos medios impresos.
____
Editorial: Xerais 2015
Idioma: Galego
Páxinas: 152
NARRATIVA
NOVELA NEGRA
FICCIÓN MODERNA
OURENSE
FILADELFIA
