O libro, publicado por Edicións Xerais de Galicia en 2010, foi galardoado co Premio Losada Diéguez no ano 2011 polo seu rigor investigador.O obxectivo central da obra é afondar na complexa relación entre o pobo celta e Galicia de forma obxectiva, afastándose dos mitos románticos e do debate polarizado entre "celtófilos" e "celtófobos"
- A lingua como eixe: Defende que o feito celta é, fundamentalmente, unha cuestión lingüística.
- Ruptura de tópicos: Fuxe do celtismo europeo mimético e critica que tradicionalmente "todo en Galicia era celta" sen base científica.
- Cultura Castrexa: Contextualiza arqueoloxicamente os nosos castros analizando as diferenzas coas culturas de Hallstatt e La Tène.
- Revisión historiográfica: Repasa o traballo dos precursores e románticos do século XIX, detallando como se forxou o mito celta galego.
- Sociedade e Relixión: Dedica capítulos a estudar as similitudes e diferenzas relixiosas e sociais co resto de pobos peninsulares.
Neste libro, o autor fixo un achegamento á cuestión, fuxindo dos tópicos e das repeticións miméticas do que se escribiu sobre o celtismo europeo. Galicia ten unha personalidade propia e diferenciada desde a Prehistoria, polo que o estudo do seu devir histórico precisa dun tratamento específico. Partindo da premisa de que o celta é, primo et per se, unha cuestión de lingua, faise un percorrido polo campo do indoeuropeo, polo Hallstatt e La Tène, tratados como culturas arqueolóxicas, así como polas actuais teorías científicas peninsulares, para rematar entrando en Galicia. Repásase, aquí, a historiografía de precursores e románticos sobre celtas e analízanse as fontes clásicas que fan referencia á Terra. Dedícase un denso capítulo á fulcral cuestión lingüística e outro á sociedade e a relixión no resto de España e en Galicia, sempre procurando as posibles semellanzas e diferenzas. Faise tamén unha incursión na materia de Bretaña, polo achegamento céltico medieval que puido significar e compárase a arte peninsular dos pobos ibéricos, da Meseta e galaicos, para rematar cun achegamento aos aspectos etnográficos que, de xeito superficial e mistificador, figuran nas publicacións sobre celtas. Ilustra o libro un completo aparato gráfico, elaborado ad hoc polo autor, así como unha bibliografía ampla, actualizada e en versión orixinal dos diferentes países europeos nos que se investiga a presenza ou ausencia de celtas.
Os comentarios en internet sobre o libro Os Celtas: Unha (re)visión dende Galicia, escrito polo arqueólogo e historiador Francisco Calo Lourido e publicado por Edicións Xerais, xiran principalmente arredor da forte polémica e debate que xera o tema do celtismo no panorama cultural e científico galego.
- Rigor científico contra os mitos: Moitos lectores e recensións en plataformas especializadas como Goodreads destacan que o autor foxe de tópicos románticos e repeticións miméticas sobre o celtismo europeo. Valórase positivamente que poña o foco na lingua como principal factor definitorio do celta (primo et per se).
- Uso de fontes clásicas e arqueoloxía: Considérase unha obra excelente para entender as culturas de Hallstatt e La Tène, analizando friamente as fontes romanas e gregas e a historiografía galega.
- Boa acollida comercial: Nas poucas tendas en liña onde aínda quedan rexistros de valoracións, como as puntuacións de usuarios en Amazon, conta con notas medias moi altas (por exemplo, 4.8 sobre 5 estrelas), consolidándose como un texto de referencia universitaria.
- O debate entre "celtófilos" e "celtófobos": Os comentarios en blogs de historia e redes sociais reflicten que o libro actúa como un axitador. O propio autor causou balbordo en entrevistas ao afirmar taxativamente que "non consta que en Galicia houbese arte nin relixión celta", nin tampouco druidismo, o que choca directamente coa mitoloxía popular e con sectores que consideran os castros como puramente celtas.
- Acusacións de arrogancia académica: En espazos de debate e blogs galegos da época da súa publicación (como as discusións recollidas no blog de Manuel Gago), algúns internautas criticaron a Calo Lourido acusándoo de "arrogancia". Argumentaban que se atribuía a interpretación de todo un país ou de toda a comunidade científica nun tema onde as propias universidades seguen a ter liñas de investigación abertas e enfrontadas.
- Lectura política: Algúns comentarios vencellan as teses do libro co desmantelamento dun mito historicista que serviu de alicerce para o primeiro nacionalismo galego do século XIX, o que fai que a obra reciba críticas tanto por motivos puramente históricos coma de corte político e identitario.
- Formación: Licenciouse en Filosofía e Letras e doutorouse en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela (USC). A súa tese centrouse na plástica da cultura castrexa.
- Docencia: Catedrático de Xeografía e Historia no ensino secundario (exerceu longo tempo no IES Torrente Ballester de Pontevedra). Tamén impartiu clases como profesor invitado na USC e na Universidade do Porto.
- Institucións: É membro correspondente da Real Academia Galega dende o ano 2003. Ademais, actúa como patrón do Museo do Pobo Galego e forma parte do Consello da Cultura Galega e da Sociedade Portuguesa de Antropologia e Etnologia.
- A plástica da cultura castrexa galego-portuguesa
- A cultura castrexa
- Castro de Baroña
- Os Celtas: Unha (re)visión dende Galicia
- A historia de España baseouse en falacias
____
Editorial: Xerais 04-2010
Idioma: Galego
Páxinas: 384
HISTORIA
CELTAS