Ir ao contido
Gastos de envío dende 1,95€! 📦
Gastos de envío dende 1,95€! 📦

LOS NORMANDOS EN GALICIA DURANTE EL SIGLO X

Esgotado
€17,90
ISBN 9788484088578

Durante el siglo X, Galicia sufrió una de las oleadas más violentas y destructivas de las invasiones escandinavas. Los atacantes, frecuentemente denominados normandos o lordemanos (hombres del norte), ya no eran simples piratas en busca de botín rápido, sino ejércitos organizados y curtidos en conflictos europeos que se adentraban profundamente en el territorio gallego. 
A continuación se detallan las grandes campañas de este siglo, las figuras históricas clave y el impacto defensivo que transformó la geografía gallega:

Las Grandes Incursiones del Siglo X

La expedición del año 966: Tras alcanzar la paz en Francia, el duque Ricardo I de Normandía desvió hacia España a contingentes de mercenarios daneses y noruegos que seguían fieles a sus costumbres de pillaje. Esta flota atacó duramente el litoral peninsular.
gran invasión de Gunderedo (968–970): El caudillo vikingo Gunderedo entró por la ría de Arousa con una imponente flota de unas cien naves. Sus huestes se adentraron a pie hasta Santiago de Compostela (a la que los nórdicos llamaban Jakobsland), desatando el pánico en toda la región durante cerca de tres años.
La batalla de Fornelos (968): El obispo de Santiago, Sisnando II, lideró un ejército para frenar el avance normando. El enfrentamiento directo tuvo lugar en Fornelos, donde las tropas cristianas fueron derrotadas y el propio obispo Sisnando murió en combate tras ser atravesado por una flecha. 

La derrota normanda en el año 970: Tras sembrar el caos, saquear monasterios y capturar miles de prisioneros, los normandos fueron interceptados cuando regresaban a sus naves cargados de botín. El magnate gallego Gonzalo Sánchez logró destruirlos en una batalla decisiva, ejecutando al caudillo Gunderedo y quemando la mayor parte de su flota.

Impacto Geográfico y Arquitectura Defensiva
Para repeler los constantes asaltos y evitar que los drakkars remontaran los cursos fluviales, la monarquía y la Iglesia gallega reconfiguraron su sistema defensivo:
  • Torres de Oeste (Catoira): Situadas estratégicamente en la desembocadura del río Ulla, se convirtieron en el principal escudo militar para proteger la desarmada Santiago de Compostela de los ataques por vía marítima. [1]
  • Murallas urbanas: Ciudades del interior, como Lugo, reforzaron sus defensas, y la propia urbe de Santiago comenzó a proyectar murallas más sólidas para salvaguardar las reliquias apostólicas.
  • Traslado de sedes: La indefensión de los núcleos costeros forzó cambios eclesiásticos drásticos, como el progresivo traslado de la sede episcopal de la diócesis de Britonia-Mondoñedo hacia ubicaciones interiores más seguras.
Para profundizar rigurosamente en las naves, itinerarios y castillos de este periodo, destaca el estudio monográfico del historiador Fernando Alonso Romero titulado Los normandos en Galicia durante el siglo X.


Antecedentes, naves, itinerarios, obispos y castillos
A primeira incursión data dun século antes, cando en agosto de 844 unha primeira expedición, cando os nórdicos atacaron o Farum Brecantium, que adoita identificarse coa Torre de Hércules. A lenda di que o bispo Gonzalo conseguiu rexeitar aos invasores, desatando unha tempestade coas súas oracións. Máis tarde, en 858, regresarían os viquingos, desta volta arrasando a ría de Arousa, Iria Flavia e poñendo sitio a Compostela, onde os veciños pagaron para que se levantase o cerco. Volverían en 951 e 964. Nesta última visita atacarían Mondoñedo, sendo rexeitados polo bispo Rosendo de Celanova. E así chegaríamos a segunda grande ondada viquinga, xa a finais do século X. Na que está implicada a familia de Harald Blatand. Porque, en 968, chega a Galicia un seu sobriño, chamado Gudrød ou Gunrod. Nas crónicas galegas aparece como Gunderedo. Desta volta, os viquingos estaban en Normandía e recibiron a suxerencia de conquistar Galicia, “esa terra tan rica da que tanto falan os peregrinos”. Gunderedo era sobriño de Harald Blatand e irmán de Harald Eirikson, alcumado ‘pel gris’, que chegaría a ser rei de Noruega ata ser sucedido polo seu tío Blatand, que unificou este reino co de Dinamarca. Gunderedo chegou a Galicia con duascentas naves e do seu carácter temible fala o feito de ser fillo do rei Erico I, alcumado ‘Machada Sanguenta’. Parte dos invasores viquingos saquearon a ría de Arousa, mentres outros atacaban a diócese de Bretoña. En Santiago, o bispo Sisnando saíu ao seu encontro, pero non conseguiu detelos, morrendo na terrible batalla de Fornelos o 29 de marzo de 968 . Co país rendido á ferocidade viquinga, os invasores saquearon Galicia enteira, chegando ata o Courel. Só en Lugo o bispo Hermexildoconseguiu contelos. Cando Gunderedo xa regresaba á súa terra, cargado cos tesouros saqueados, saíu ao seu encontro o conde Gonzalo Sánchez, que os derrotou, deu morte a Gunrod e conseguiu queimar parte das súas naves.

____

Editorial: Andavira 2021
Idioma: Castellano
Páxinas: 190