Lar, Nai, Pan é un libro fundamental na produción poética de Xosé Neira Vilas, publicado por Editorial Galaxia como o volume número 6 da serie "Biblioteca Neira Vilas".
Esta obra destaca pola súa aproximación lírica ao universo do autor. Presenta un formato moi especial que fusiona literatura e contido sonoro:
Esta obra destaca pola súa aproximación lírica ao universo do autor. Presenta un formato moi especial que fusiona literatura e contido sonoro:
O contido do libro
O volume recompila nunha xeira continuada tres monográficos esenciais de prosa poética que o escritor de Gres publicara de xeito independente décadas atrás:
- Lar (publicado originalmente en 1973)
- Nai (publicado originalmente en 1980)
- Pan (publicado originalmente en 1986) [
(Nota: Estas tres pezas xa foran reunidas de forma conxunta no ano 1993 baixo o título 'Charamuscas'). [
Que achega a inclusión do CD?
A gran novidade desta edición da Biblioteca Neira Vilas é que incorpora un disco compacto (CD) no que a recoñecida actriz galega Uxía Blanco interpreta e ponlle voz aos textos de Nai. Esta peza en concreto naceu como unha sentida homenaxe de Neira Vilas á súa propia nai e un recoñecemento universal á forza da figura materna no rural galego.
Estilo e eixes temáticos
Malia naceren en datas diferentes, os tres bloques lenle coma se fosen un único cantar polo seu ton e intención:
- Evocación do pasado: Existe un forte afán por rescatar as vivencias da infancia, a adolescencia e o tempo que xa fuxiu.
- Escenarios íntimos: O libro debuxa unha profunda saudade polos espazos comúns do fogar, a vida na aldea e as tradicións que definen a identidade colectiva galega.
- Unión de tempos: Nas súas páxinas conviven o vello e o novo, facendo que os recordos do pasado devalen cara a unha profunda cavilación do presente.
Tres breves libros nun só volume. Inclúe CD Nai lido por Uxía Blanco
Publicáronse por primeira vez respectivamente en 1973, 1980 e 1986. Máis, coma se fosen escritos nunha xeira continuada, existe neles o mesmo ton poético, a mesma síntese, o mesmo afán evocador da infancia, da adolescencia, do tempo ido. Estas páxinas chámannos a reflexión, á nostalxia arredor dalgúns aconteceres e duns escenarios que son a un tempo íntimos, persoais e de todos, o múltiple devir da sociedade galega nos seus sentimentos, dores e esperanzas. Todo aquí é vello e novo ao mesmo tempo, pasado e presente, cavilación e vibrante latexo.
CRÍTICA LITERARIA
A pesar de que os tres textos que compoñen o volume foron publicados orixinalmente en décadas distintas (1973, 1980 e 1986), os estudosos coinciden en que a obra debe ser analizada como un conxunto orgánico e unitario.
A crítica literaria e institucional destaca que; Lar, Nai, Pan constitúe o núcleo esencial da lírica en prosa de Xosé Neira Vilas.
A crítica literaria e institucional destaca que; Lar, Nai, Pan constitúe o núcleo esencial da lírica en prosa de Xosé Neira Vilas.
Os principais aspectos salientados pola crítica e os analistas literarios inclúen:
- Unidade tonal e vontade de síntese: A crítica valora enormemente como o autor mantén unha férrea continuidade estilística ao longo do volume. A linguaxe caracterízase por unha depurada "vontade de síntese", onde cada palabra está medida para acadar a máxima forza evocadora propia do poema en prosa.
- O afán evocador da infancia e o tempo ido: Os analistas subliñan que o libro concentra os grandes eixes de toda a produción neiraviliana: a saudade dos momentos vividos, o recordo da adolescencia e a recreación de escenarios íntimos. Lese coma un exercicio colectivo onde o devir da sociedade galega —as súas dores, sentimentos e esperanzas— se reflicte no particular.
- A dialéctica entre o vello e o novo: A nivel conceptual, a crítica sinala que o poemario funde o pasado e o presente. O espazo do Lar actúa como refuxio da memoria, mentres que en Pan desenvólvese unha vertente máis social que reflicte o latexar vibrante e as dificultades do ser humano dese tempo para gañar o sustento cotián.
-
A transcendencia de Nai e a dimensión oral: O monográfico dedicado á figura materna é considerado polos expertos unha das homenaxes máis emotivas e universais da literatura galega cara ás nais do rural, vistas como "portadoras da sabedoría". A incorporación do CD recitado pola actriz Uxía Blanco foi recibida polos críticos como un acerto total, xa que devolve estes textos á súa esencia natural: a oralidade, a musicalidade e a escoita poética.
- Traslado á Habana: Atraídos pola Revolución Cubana, o matrimonio mudouse á illa [gl.wikipedia.org].
-
Xornalismo e cultura: Alí Neira Vilas traballou na administración, exerceu o xornalismo e fundou a Sección Galega do Instituto de Literatura e Lingüística de Cuba, rescatando a historia da nosa pegada migratoria na illa [gl.wikipedia.org].
O AUTORXosé Neira Vilas (1928–2015) foi un dos escritores máis queridos, lidos e fundamentais da literatura galega do século XX [gl.wikipedia.org]. Membro da Real Academia Galega, a súa vida estivo marcada pola emigración, o amor á súa terra e o compromiso inquebrantable coa lingua galega [gl.wikipedia.org].Esta é a cronoloxía esencial da súa vida e legado:1. Infancia na aldea (1928–1949)- Orixe rural: Naceu o 2 de novembro de 1928 en Gres (Vila de Cruces, Pontevedra) no seo duna familia campesiña [gl.wikipedia.org].
- Primeiros anos: Esa infancia de posguerra traballando no campo e a súa vida na aldea foron a semente directa que máis tarde deu forma ao personaxe de Balbino [gl.wikipedia.org].
2. A etapa arxentina e o nacemento de Balbino (1949–1961)- Emigración a Buenos Aires: Con 21 anos emigrou á Arxentina [gl.wikipedia.org]. Alí tivo diversos oficios mentres estudaba xornalismo e comercio de xeito autodidacta [gl.wikipedia.org].
- Activismo cultural: Fundou as Mocidades Galeguistas, creou a editorial Follas Novas e casou coa escritora cubana Anisia Miranda [gl.wikipedia.org].
- O fito literario: En 1961 publicou en Buenos Aires a súa obra mestra, Memorias dun neno galego, revolucionando as letras galegas para sempre [gl.wikipedia.org].
3. O exilio en Cuba (1961–1992)- Traslado á Habana: Atraídos pola Revolución Cubana, o matrimonio mudouse á illa [gl.wikipedia.org].
- Xornalismo e cultura: Alí Neira Vilas traballou na administración, exerceu o xornalismo e fundou a Sección Galega do Instituto de Literatura e Lingüística de Cuba, rescatando a historia da nosa pegada migratoria na illa [gl.wikipedia.org].
4. O regreso definitivo a Galicia (1992–2015)- Volta á casa: Tras 43 anos na diáspora, regresou a Galicia para instalarse de novo na súa aldea natal de Gres [gl.wikipedia.org].
- Fundación Neira Vilas: Creou na súa propia casa natal unha fundación cultural que hoxe en día segue a custodiar o seu legado e a dinamizar a cultura no rural [gl.wikipedia.org].
- Pasamento: Faleceu en Gres o 27 de novembro de 2015, aos 87 dous anos de idade, deixando tras de si unha inmensa produción literaria que inclúe narrativa, poesía, ensaio e literatura infantil.
____
________
Editorial: Galaxia 2014
Iioma: Galego
Páxinas: 224
NARRATIVA
LETRAS GALEGAS 2027