Seraogna é un dos poemarios máis transcendentes e revolucionarios das letras galegas, escrito por Alfonso Pexegueiro e reeditado recentemente por Medulia Editorial.
Publicado orixinalmente en 1976 baixo o selo do Grupo Poético Rompente, este célebre monumento poético supuxo un punto de inflexión e un cambio de rumbo radical na estética da poesía galega da época. A nova edición conmemorativa de Medulia Editorial incorpórase á súa colección de poesía, inclúe un prólogo analítico a cargo de Paula Domínguez e ofrece unha versión traducida ao castelán con contidos novidosos.
Sinopse e claves da obra
"Seraogna está antes do pensamento, nunha virxinidade nada inocente que comparte con Iqbal… Hai unha duplicidade incrible en Seraogna: a de verse desde fóra e desde dentro simultaneamente…" — Paula Domínguez.
O universo lírico de Seraogna destaca por varios piares temáticos esenciais:
- Erotismo e amor cotián: Entrelázanse de xeito orgánico e visceral cos ciclos e espazos da natureza.
-
Comunión cósmica: O corpo humano atopa correspondencias e formas compartidas cos elementos fundamentais: aire, auga, herba, lume e tempo.
Perspectiva expandida: Rompe a mirada estritamente masculina para abrirse cara á sensibilidade da infancia e á forte presenza do feminino.
O AUTOR
Alfonso Pexegueiro e o Grupo Rompente representan un dos fitos máis radicais, subversivos e necesarios da literatura galega contemporánea. O seu nacemento a mediados dos anos 70 non foi un simple relevo xeracional, senón unha demolición consciente das estéticas caducas da época para sintonizar a lírica galega coas vangardas internacionais.
1. Alfonso Pexegueiro: O motor da renovación
Nado en Angoares (Ponteareas) en 1948, Alfonso Pexegueiro posúe unha traxectoria marcada pola inquedanza cultural e o activismo literario. Tras estudar filosofía e teoloxía en Vigo e vivir breves etapas en Madrid e Barcelona, regresou a Galicia nos setenta cunha pulsión rupturista.
- Fundador e activista: No verán de 1975, impulsou canda Antón Reixa o nacemento de Rompente. A súa pegada organizativa foi maiúscula: traballou na histórica revista infantil Vagalume (1976-1978) e foi un dos fundadores crave da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), exercendo como o seu primeiro secretario ata 1985.
- Obra cumio: Co seu poemario Seraogna (1976) dinamitou as convencións da época. A súa traxectoria consolidouse con títulos fundamentais como Mar e naufraxio (1978, co que gañou o Premio da Crítica Galicia), A illa das mulleres loucas (1984) ou a peza escénica Blasfemias do silencio (2000).
- Diálogo interartístico: A súa poesía caracterízase por ser corporal, escénica e profundamente musical. Ao longo dos anos, Pexegueiro levou os seus poemas ao teatro e colaborou activamente con músicos e arpistas (como Anxo Pintos ou Quico Comesaña) e en festivais como o Grec de Barcelona.
2. A importancia histórica do Grupo Rompente (1975–1983)
O Colectivo de Comunicación Poética Rompente fundouse en Vigo por Alfonso Pexegueiro, Antón Reixa, Alberto Avendaño e Manuel M. Romón. Nun momento en que a poesía galega estaba atascada nun "socialrealismo" de posguerra xa esgotado e repetitivo, Rompente actuou como o revulsivo underground da Transición. [1, 2]
A súa transcendencia susténtase en catro piares:
┌────────────────────────────────────────┐
│ O IMPACTO DE ROMPENTE │
└───────────────────┬────────────────────┘
│
┌────────────────────────────┼────────────────────────────┐
▼ ▼ ▼
┌─────────────────┐ ┌─────────────────┐ ┌─────────────────┐
│ POESÍA NA RÚA │ │ ESTÉTICA DADAÍSTA│ │ AXITACIÓN PURA │
│ Levar os versos │ │ Ruptura verbal, │ │ Manifestos, │
│ fóra do libro: │ │ colaxe e ironía │ │ fanzines, arte │
│ recitais-show. │ │ antiacadémica. │ │ conceptual. │
└─────────────────┘ └─────────────────┘ └─────────────────┘
- A semente do "underground" e a Movida: Moito antes da eclosión cultural dos anos 80 en Vigo, Rompente xa practicaba a performance, o happening e a poesía en directo. Entendían o poema non como algo sagrado para ler en silencio, senón como un acto colectivo, provocador e eléctrico.
- Ruptura formal absoluta: Rombían a sintaxe, introducían o feísmo, a linguaxe publicitaria, a ironía máis aceda e o erotismo explícito. Publicaron baixo o seu propio selo títulos míticos (como o propio Seraogna ou o rupturista Con pólvora e magnolias de X. L. Méndez Ferrín).
- Dúas etapas combativas: Investigadores e teses da Universidade de Vigo dividen a súa traxectoria en dúas fases diferenciadas: o Grupo de Resistencia Poética (1975-1977), máis focado na contestación política á ditadura moribunda, e o Grupo de Comunicación Poética (1978-1983), centrado na experimentación estética e dos medios de comunicación.
O seu legado: Aínda que se disolveron formalmente en 1983 (e tiveron un emotivo reencontro colectivo no ano 2021), sen a lufada de aire fresco de Rompente non se entendería a evolución da poesía galega dos anos 80 e 90. Abriron as portas á liberdade formal, demostrando que en galego podíase facer vangarda cunha actitude radicalmente contemporánea e urbana.
_____
Editorial: Medulia 06- 2025
Idioma: Galego
Páxinas: 300
POESÍA
GRUPO ROMPENTE