As chairas de Mesopotamia é unha obra narrativa e etnográfica en lingua galega asinada polo poeta e etnógrafo Emilio Araúxo e publicada en 2026 pola editorial Toxosoutos. O libro articúlase arredor da voz testamentaria de Luis Pérez Sánchez, trazando un retrato da cultura popular campesiña galega ao longo de todo o século XX.
Temática e estilo da obra
- Memoria campesiña do século XX. A obra recolle a experiencia vital e o legado dun informante —Luis Pérez Sánchez— para ofrecer unha visión profunda do mundo rural galego durante a pasada centuria.
- Cosmovisión popular e carnavalesca. Segundo a propia sinopse editorial, o texto funciona como unha enciclopedia da cultura tradicional campesiña, prestando especial atención á súa dimensión festiva, oral e simbólica.
- Prosa poética e testemuñal. O estilo de Emilio Araúxo combina o rigor da recollida etnográfica cunha linguaxe lírica, expresiva e de gran forza visual para darlle voz ao protagonista
Todo acontecía na claridade esgazada dalgunha camisa de supervivencia. Unha exuberancia de xesto e de palabra, unha xubilosa tensión de mundo. Debaixo daquel ceo que o aprisionaba, a arte de crear a vida nos círculos de terra defunta arredor. Unha torsión inventiva de sílabas promisorias e de veas devastadas. O seu nome dáballe ós días a cor da esperanza. A onde chegaban os seus pasos, parábase o día na dramaturxia de fragmentos de sombra cos que escribía o resplandor da idea. Luis Pérez Sánchez. Abrazando todo o século XX, unha liña de voz testamentaria fóra do cadro, unha enciclopedia da cosmovisión carnavalesca da cultura popular campesiña en Galicia, a sismografía ao cabo do impronunciable e do permanente.
O AUTOR
O AUTOR
Emilio Araúxo (Coles, Ourense, 1946) é un dos autores máis singulares, prolíficos e inclasificables da literatura galega contemporánea, combinando na súa obra poesía, narrativa, etnografía, fotografía, tradución e edición. Formado en Filosofía entre Santiago, Madrid e París, exerceu durante décadas como profesor de ensino secundario en Lalín mentres desenvolvía un monumental traballo de campo e creación literaria arredor da memoria rural galega.
Eixos da súa creación literaria
- Fusión entre etnografía e poética. A súa obra rompe as fronteiras tradicionais dos xéneros ao transformar o testemuño oral da xente do rural en literatura de vangarda e gran carga lírica.
- Rescate da memoria campesiña. Durante máis de corenta anos percorreu aldeas de comarcas como a Ribeira Sacra, o Deza, os Ancares ou a Serra de Queixa para documentar oficios perdidos, a cultura do entroido e a lingua viva dos maiores.
- A fotografía como complemento. Moitos dos seus volumes integran instantáneas tomadas por el mesmo, creando un diálogo silencioso entre a imaxe documental e a palabra poética.
Obras destacadas por xénero
- Poesía. Debutou con títulos fundamentais como Cinsa do vento: libro da Ribeira Sacra (1996), Pois (1997), As chairas da letra (1997) ou Xa é día grande, caracterizados pola depuración expresiva.
- Narrativa e testemuño. Sobresaen obras a medio camiño entre a novela e a crónica antropolóxica, como Tempos serodios (1996), Mal mor (2018), Ceo cerca da terra (2019), Había vontade e repartíase co Señor Afranio (2022) ou a recente As chairas de Mesopotamia (2026).
- Libros etnográficos. Conta cun amplo catálogo centrado na oralidade e na festa tradicional, con títulos como Libremente (felos sempre serra), Na neve do lobo da xente, Nunha brancura de cella (Ancares), A cara da serra ou O Poemuseo (da vida labrega).
Labor como editor, tradutor e divulgador
- Proxectos editoriais propios. Fundou en 1995 o selo Noitarenga e en 2001 o proxecto Amastra-N-Gallar, a través dos cales difundiu máis de corenta obras de poetas internacionais en Galicia.
- Tradución filosófica e literaria. É o principal tradutor ao galego do filósofo francés Alain Badiou, ademais de verter á nosa lingua textos de autores como Natacha Michel ou Samuel Beckett.
- O Poemuseo de Sacardebois. Na súa casa de Sacardebois (Parada de Sil) foi dando forma a un espazo museístico propio dedicado á vida labrega tradicional, onde cada obxecto dialoga cun verso.
____
Editorial: Toxosoutos 10/2026
Idioma: Galego
Páxinas: 371
NARRATIVA
CULTURA POPULAR
MEMORIA CAMPESIÑA S. XX