MEMORIAS DUN NENO LABREGO (CARTONÉ)

• A pobreza e a inxustiza social: O neno toma conciencia de clase ao ver a diferenza entre os labregos que traballan a terra e os "amos" ou caciques locais que se aproveitan deles.
• A dureza do traballo infantil: Balbino ten que deixar a escola cedo para traballar de criado, pastando as vacas do amo do pazo para axudar á súa familia.
• A dureza e a beleza do rural: Mestúrase a fame, a emigración (un tema moi presente no libro e na vida de Neira Vilas) e a morte coa fascinación polas lendas, os contos ao pé do lume e o contacto coa natureza.
• O desexo de aprender: A pesar de non ter recursos, o neno amosa unha inmensa curiosidade por ler e por descubrir o mundo máis alá dos límites da súa aldea.

• Voz aos "ninguén": A novela supuxo un fito porque, por primeira vez, o protagonista absoluto da literatura galega non era un heroe nin un fidalgo, senón un neno pobre do rural que clamaba por dignidade.
• Éxito internacional: O libro foi traducido a máis de trinta idiomas (incluíndo o chinés, o ruso, o alemán ou o esperanto) e converteuse en lectura obrigatoria para xeracións de escolares galegos.
• Reflexo da posguerra: Aínda que non se menciona explicitamente a Guerra Civil, o ambiente retrata a represión económica, o silencio e o illamento da Galicia rural da posguerra.

Esta edición adaptado á lectura fácil por Lucía Gomez Álvarez
Balbino é un rapaz da aldea de mediados do século XX que observa o mundo que o arrodea e adoece por entendelo, pero ninguén lle dá as respostas que precisa.
Velaquí unha das obras fundamentais da literatura galega contemporánea, o máis lido e o máis traducido, agora adptado á lectura fácil.  

O que o lector, ou a lectora, ten nas mans é o libros máis lido e máis traducido da literatura galega.Memorias dun neno labrego, de Xosé Neira Vilas recolle o suposto caderno no que Balbino, un rapaz de aldea que vive na década de 1940, escribe: "Vexo o mundo darredor de min e adoezo por entendelo [...]Ninguén me di para que serven as estrelas nin onde morrren os paxaros".

CRÍTICA LITERARIA
Memorias dun neno labrego (publicado en Bos Aires en 1961) é, de xeito unánime, a obra cumio de Xosé Neira Vilas e o libro máis lido, traducido e reeditado de toda a historia da literatura galega. A crítica especializada considérao un fito fundacional que revolucionou as letras galegas da segunda metade do século XX.

• A consagración do realismo crítico e social: A crítica destaca que a novela supuxo unha ruptura radical co costumismo idílico e pastoril co que se viña retratando o campo galego. Neira Vilas introduciu un realismo social espido e descarnado que denunciaba a inxustiza, o caciquismo, o sometemento feudal e a miseria da Galicia rural da posguerra.
• Balbino como arquetipo universal: O protagonista ("Balbino, un neno de aldea. Coma outros. E coma min...") é analizado pola crítica non só como un neno de Gres, senón como o símbolo universal dos desposedos e da infancia marxinada en calquera parte do mundo. Os analistas gaban a inmensa dignidade e a fonda dimensión existencial que o autor lle outorga ao personaxe a través dos seus pensamentos.
• A revolución do punto de vista (a voz da inocencia): Un dos acertos técnicos máis celebrados polos críticos (como Dolores Vilavedra ou Ramón Nicolás) é a elección da primeira persoa a través dun neno. Esta mirada infantil serve como un filtro implacable: a inxustiza social revélase máis intolerábel porque se filtra a través dunha ollada limpa que non comprende por que uns teñen tanto e outros non teñen nada.
• Depuración e dignificación da lingua popular: Os filólogos e estudosos destacan a calidade estratexia do seu galego. O autor colleu o falar directo e popular da comarca de Deza e elevouno á categoría de lingua literaria de primeira orde: cunha sintaxe sinxela en aparencia pero de enorme precisión, musicalidade, densidade poética e expresividade.
• A dimensión transmedia e o impacto escolar:
  A crítica contemporánea pon en valor que o libro transcendeu o formato papel. Converteuse nunha peza pedagóxica fundamental nas aulas e nunha obra cun enorme éxito transmedia, sendo adaptada ao teatro (de xeito maxistral por Cándido Pazó), ao cómic, á ilustración e ao ámbito audiovisual

• Orixe rural: Naceu o 2 de novembro de 1928 en Gres (Vila de Cruces, Pontevedra) no seo duna familia campesiña.
• Primeiros anos: Esa infancia de posguerra traballando no campo e a súa vida na aldea foron a semente directa que máis tarde deu forma ao personaxe de Balbino.

• Emigración a Buenos Aires: Con 21 anos emigrou á Arxentina [gl.wikipedia.org]. Alí tivo diversos oficios mentres estudaba xornalismo e comercio de xeito autodidacta .
• Activismo cultural: Fundou as Mocidades Galeguistas, creou a editorial Follas Novas e casou coa escritora cubana Anisia Miranda .
• O fito literario: En 1961 publicou en Buenos Aires a súa obra mestra, Memorias dun neno galego, revolucionando as letras galegas para sempre .

• Traslado á Habana: Atraídos pola Revolución Cubana, o matrimonio mudouse á illa [gl.wikipedia.org].
• Xornalismo e cultura: Alí Neira Vilas traballou na administración, exerceu o xornalismo e fundou a Sección Galega do Instituto de Literatura e Lingüística de Cuba, rescatando a historia da nosa pegada migratoria na illa.

• Volta á casa: Tras 43 anos na diáspora, regresou a Galicia para instalarse de novo na súa aldea natal de Gres.
• Fundación Neira Vilas: Creou na súa propia casa natal unha fundación cultural que hoxe en día segue a custodiar o seu legado e a dinamizar a cultura no rural.
• Pasamento: Faleceu en Gres o 27 de novembro de 2015, aos 87 dous anos de idade, deixando tras de si unha inmensa produción literaria que inclúe narrativa, poesía, ensaio e literatura infantil