- Desmitificación e rigor histórico: O profesor Ínsua pon o foco nos anos que van desde o nacemento do poeta nos Vilares (Guitiriz) ata o remate da Guerra Civil Española. O ensaio aborda sen tabús a complexa evolución ideolóxica do mozo Díaz Castro, cuxas primeiras colaboracións na prensa e textos de xuventude amosaban unha clara sintonía con discursos de corte reaccionario e tradicionalista católico, un aspecto moitas veces omitido pola crítica biográfica tradicional.
- A etapa clave do Seminario de Mondoñedo: Analízase polo miúdo a importancia do seu ingreso no seminario mindoniense no ano 1929. Este espazo relixioso e académico resultou decisivo para a súa extraordinaria formación humanística, o dominio de linguas e o espertar dos seus primeiros impulsos literarios serios.
- Un retrato humano e complexo: Lonxe de restar valor ao xenio poético de Díaz Castro, o traballo de Laiovento procura humanizar o personaxe, situándoo nas encrucilladas e contradicións da Galicia e a España da década de 1930.
Sobre a figura do poeta Xosé Mª Díaz Castro (1914-1990), celebrada con todo dereito no Día Das Letras Galegas de 2014, cumpría explicar de xeito máis apurado e contrastivo algúns instantes e perfís correspondentes ao seu período de formación que o converten nun caso ben máis problemático, “incómodo” e singular do que deixaron consagradas a maioría das aproximacións bibliográficas que suscitou con motivo da citada efeméride.
A índole das súas primeiras producións poéticas e colaboracións públicas na etapa xuvenil revelan un Xosé Mª Díaz Castro identificado de cheo cunha ideoloxía politicamente reaccionaria, neoescolástica e nacional-católica da que se enchoupa nas aulas do Seminario de Mondoñedo e no seu propio medio social e familiar. A súa militancia contra a República e contra os valores progresistas transloce no tipo de publicacións coas que colabora antes do 36 e no contido, explícito moitas veces, dos versos feitos neses anos, tanto éditos como inéditos. A ausencia neste mesmo período de toda relación cordial co galeguismo, mesmo co de corte confesional, resulta tamén unha evidencia que obriga a repensar as pautas e tempos da traxectoria do autor de Nimbos.
O AUTOR
A súa traxectoria profesional e intelectual artéllase en varias frontes:
- Doutor en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela (USC). Dedicou a súa tese de doutoramento á figura histórica de Antón Villar Ponte.
- Traballa como profesor de Lingua e Literatura Galega no ensino secundario, exercendo a docencia no IES A Basella en Vilanova de Arousa.
- É coautor de diversos manuais escolares, libros de texto e unidades didácticas sobre lingua galega e literatura para o Bacharelato.
- Principais Biografías e Ensaios: Investigou a fondo a personaxes como Maruja Mallo (traballo co que gañou o Premio Ánxel Fole en 2009 xunto a Carlos Nuevo), Lois Tobío, Manuel María, Xosé María Díaz Castro e Antón Villar Ponte. Entre os seus ensaios destaca Común temos a patria (2018), galardoado co Premio Ramón Baltar Feijoo.
- Creación Poética: Aínda que é máis coñecido polos seus ensaios, publicou os poemarios Devalar das esperas (1995) e Acontece ás veces a ternura (2005).
- É un participante moi activo no tecido cultural galego. Foi socio fundador do Seminario de Estudos Terra de Viveiro e colabora activamente na asociación ProLingua.
- Forma parte dos consellos de redacción de prestixiosas cabeceiras galegas, sendo o coordinador da revista de cultura marítima Nova Ardentía e membro activo de Aulas Libres e da Revista Galega de Educación. Tamén escribe regularmente en medios locais coma o Heraldo de Vivero.
____
Editorial: Laiovento 2017
Idioma: Galego
Páxinas: 134
LETRAS GALEGAS 2014