CARMILLA

Carmilla é unha novela curta gótica escrita polo autor irlandés Joseph Sheridan Le Fanu e publicada en 1872.  Está considerada unha das obras fundacionais da literatura de vampiros moderna, adiantándose en vinte e cinco anos ao célebre Drácula de Bram Stoker. 
Editada en galego pola editorial Hugin e Munin na súa Colección Principal, coa tradución de Alejandro Tobar

• A chegada de Carmilla. A historia está narrada en primeira persoa por Laura, unha moza de dezanove anos que vive co seu pai nun illado castelo de Estiria (Austria). Tras un misterioso accidente de carruaxe fronte á súa propiedade, acollen a Carmilla, unha fermosa e enigmática rapaza coa que Laura sente unha estraña conexión inmediata. 
• A enfermidade e o misterio. Mentres a amizade e a intimidade entre ambas medran, Laura comeza a sufrir pesadelos recorrentes e un progresivo debilitamento físico. Ao mesmo tempo, unha estraña praga mortal azouta as mozas das aldeas veciñas. 
• A verdadeira identidade. Coa axuda do xeneral Spielsdorf e do barón Vordenburg, un experto en vampiros, descóbrese que Carmilla é en realidade a condesa Mircalla Karnstein, unha criatura centenaria que se alimenta das súas vítimas.

• O desexo e a sexualidade vitoriana. Le Fanu desafiou a rigorosa moral da época vitoriana ao retratar unha atracción romántica e erótica evidente entre dúas mulleres. O vampirismo funciona na obra como unha metáfora da sedución, a paixón prohibida e a perda da inocencia. 
• Atmosfera psicolóxica. A diferenza do terror máis explícito, o autor aposta polo suspense sutil, a ambigüidade moral e a dualidade entre atracción e repulsión que sente a protagonista cara á súa depredadora. 
• O arquetipo da vampira. A obra sentou as bases do mito do vampiro aristocrático, sedutor e ligado ao seu lugar de orixe, inspirándose parcialmente na figura histórica da condesa Erzsébet Báthory. 

• Orixe editorial. Publicouse inicialmente por entregas na revista literaria The Dark Blue entre finais de 1871 e comezos de 1872. Ese mesmo ano recompilouse dentro do libro In a Glass Darkly, presentado como os arquivos dun investigador do ocultismo chamado doutor Martin Hesselius.
• Influencia posterior. Ademais de ser a principal fonte de inspiración para Bram Stoker, Carmilla deu lugar a numerosas adaptacións ao cinema, como o clásico Vampyr (1932) de Carl Theodor Dreyer ou a triloxía dos Karnstein da produtora británica Hammer nos anos setenta. 

Carmilla é un relato gótico publicado orixinalmente por entregas na revista londiniense The Dark Blue e, xa co engadido do prólogo, na compilación In a Glass Darkly (1872). Trátase, xa que logo, dun clásico da literatura de vampiros que se adiantou en máis de dúas décadas ao Drácula de Bram Stoker.

A historia ambiéntase en Estiria, onde Laura, unha moza de dezanove anos, reside co seu pai. O accidente sufrido por unha carruaxe provoca que acollan no seu castelo unha descoñecida, Carmilla, o cal dá pé a que xurda unha intensa e inquietante relación afectiva entre ambas as rapazas. A trama, narrada na peculiar prosa de Le Fanu, combina sedución e terror e conduce cara á revelación da identidade da enigmática hóspede.

O relato de Laura, rememorado e presentado como un documento extraído dos papeis do doutor Hesselius, un eminente investigador do ocultismo, recorre aos motivos principais da literatura gótica: o castelo illado, os soños premonitorios, unha enfermidade de orixe descoñecida ou a presenza dunha criatura ancestral. O contraste entre a fascinación que Carmilla exerce sobre a protagonista e o medo que lle suscita resulta clave para construír unha atmosfera ambigua e intrigante.

Máis ca ao redor do medo, o vampirismo en Carmilla pivota sobre a sedución, o desexo lésbico, a progresiva entrada na madureza e a creación dunha perturbadora figura feminina.

CRÍTICA ESPECIALIZADA

• A lectura queer e o desexo feminino. É o aspecto máis estudado na crítica contemporánea. Os especialistas sinalan que Le Fanu retrata unha atracción lésbica explícita —non só suxerida— dentro da ríxida sociedade vitoriana. A crítica debate entre dúas visións: algúns ven a obra como un aviso moralizante propio da súa época que acaba castigando o desexo feminino mediante a intervención patriarcal, mentres que outros destacan que Carmilla está debuxada con gran humanidade e tráxica melancolía, converténdoa nunha icona literaria fronte á represión. 
• A metáfora política anglo-irlandesa. Estudos académicos, como os recollidos en edicións críticas por especialistas como Jarlath Killeen ou Renee Fox, interpretan a novela en clave histórica. Como membro da clase protestante anglo-irlandesa (Ascendancy) en decadencia, Le Fanu proxectaría en Estiria os medos da súa propia clase social en Irlanda: unha aristocracia illada en castelos (os Karnstein) que sobrevive parasitando a poboación campesiña local. 
• Mestría atmosférica e psicolóxica. Os críticos elogian a habilidade do autor para construír o suspense a través do onírico, as alucinacións e o illamento espacial. A diferenza do terror máis físico de obras posteriores, Le Fanu logra que a voz narradora de Laura manteña ata o final unha fascinante ambigüidade emocional, mesturando o horror co afecto cara á súa depredadora.

• Un desenlace apresurado. Un punto recorrente nas recensións literarias é o desequilibrio no ritmo narrativo. Tras unha construción lenta, sutil e moi detallada da atmosfera e da relación entre as dúas mozas, a resolución final —coa aparición do barón Vordenburg e a execución da vampira— considérase excesivamente rápida, expositiva e resolta en gran medida fóra de escena. Fíos narrativos sen pechar. Algúns analistas apuntan que certos misterios iniciais, como a identidade exacta e as motivacións da suposta nai de Carmilla ao deixala no castelo, quedan sen unha explicación totalmente satisfactoria ao remate do relato.

O AUTOR
 Joseph Thomas Sheridan Le Fanu (1814–1873) foi un escritor, xornalista e editor irlandés, recoñecido como un dos grandes mestres da literatura gótica e do relato de pantasmas da era vitoriana. A súa obra resultou fundamental para o desenvolvemento do terror moderno, o suspense psicolóxico e a narrativa de misterio. 

• Nacemento e raíces familiares. Naceu en Dublín o 28 de agosto de 1814 no seo dunha familia acomodada de orixe hugonote, inglesa e irlandesa. O seu pai era crego protestante e o seu tío avó era o célebre dramaturgo Richard Brinsley Sheridan. 
• Infancia en Chapelizod. Pasou os seus primeiros anos preto de Phoenix Park e da vila de Chapelizod, escenarios que inspiraron moitas das súas historias sobrenaturais posteriores. 
• Estudos universitarios. Cursou Dereito no prestixioso Trinity College de Dublín, onde destacou pola súa actividade na Sociedade Histórica, aínda que nunca chegou a exercer a avogacía. 

• Inicios na prensa. En 1838 comezou a publicar os seus primeiros relatos na revista Dublin University Magazine, debutando co conto The Ghost and the Bonesetter.
• Editor e propietario. Ao longo das décadas de 1840 e 1860 fíxose co control de varios xornais conservadores de Dublín, como o Warder e o Dublin Evening Mail, e chegou a ser director e propietario da propia Dublin University Magazine. 
• Obras fundamentais. Ademais de Carmilla (1872), alcanzou gran fama con novelas de misterio e terror psicolóxico como The House by the Churchyard (1863), Uncle Silas (1864) e a colección In a Glass Darkly (1872), que inclúe clásicos como Green Tea.

• Matrimonio e traxedia. Casou con Susanna Bennett entre 1843 e 1844, con quen tivo catro fillos. A morte prematura da súa esposa en 1858 sumiuno nunha fonda depresión e nun sentimento de culpa que marcaron o resto da súa vida.
• O "Príncipe Invisible". Tras enviuvar, retirouse case por completo da vida social dublinesa e adquiriu hábitos estritamente nocturnos, gañando o alcume do Príncipe Invisible pola súa reclusión.
• Falecemento e legado. Morreu en Dublín o 7 de febrero de 1873 por mor dunha bronquite. O seu estilo atmosférico influíu de xeito decisivo en autores posteriores como Bram Stoker (a quen Le Fanu empregou como crítico teatral no Dublin Evening Mail), M. R. James e James Joyce.