A CARPINTERIA DE RIBEIRA EN GALICIA (1940-2000)
€24,00
ISBN 9788415166184
La carpintería de ribera en Galicia (1940-2000), escrito polo doutor e enxeñeiro naval José María de Juan-García Aguado, é un exhaustivo estudo técnico e histórico sobre o proceso integral de construción de barcos de madeira nos estaleiros tradicionais galegos durante a segunda metade do século XX.
A obra explica de xeito detallado o proceso para construír unha embarcación de madeira de xeito practicamente artesanal, segundo o legado dos nosos antepasados. Este manual amplía o material que xa existe sobre a carpintería de ribeira, e ten o valor engadido de vir acompañado de fotografías, ilustracións e gráficos. Así mesmo, achega información sobre os mestres construtores en Galicia, con fotografías destes e dos seus barcos.
O libro naceu dun minucioso traballo de investigación de campo realizado a finais dos anos noventa, visitando os obradoiros que aínda mantiñan vivo este oficio ancestral.
A obra explica de xeito detallado o proceso para construír unha embarcación de madeira de xeito practicamente artesanal, segundo o legado dos nosos antepasados. Este manual amplía o material que xa existe sobre a carpintería de ribeira, e ten o valor engadido de vir acompañado de fotografías, ilustracións e gráficos. Así mesmo, achega información sobre os mestres construtores en Galicia, con fotografías destes e dos seus barcos.
O libro naceu dun minucioso traballo de investigación de campo realizado a finais dos anos noventa, visitando os obradoiros que aínda mantiñan vivo este oficio ancestral.
O contido principal do libro estrutúrase en varios eixes temáticos:
1. O proceso construtivo integral
Revisa de principio a fin como se concibe e fabrica unha embarcación de madeira: [1]
- O deseño: Explica como os carpinteiros tallaban tradicionalmente os modelos a escala do casco para despois trazar as formas reais.
- A estrutura: Detalla o alzamento peza a peza da armazón do barco, dende a colocación da quilla, a roda e o codaste ata levantar as cuadernas.
- As tarefas de cuberta: Describe a división interna do casco, o calafateado e a fabricación das casetas e elementos exteriores.
2. Materiais e ferramentas
- A madeira: Analiza a selección das árbores nos bosques galegos e a busca de formas naturais nas pólas para conseguir as pezas curvadas que require a arquitectura naval.
- A evolución técnica: Amosa o paso dos útiles manuais tradicionais á incorporación de maquinaria nestes pequenos estaleiros.
3. A motorización e evolución histórica
- Aborda o forte impacto que tivo a transición do vapor aos motores diésel.
- Explica como a chegada do motor alterou directamente as liñas de deseño, o espazo interior e as formas dos cascos das embarcacións pesqueiras e de transporte en Galicia.
4. Memorial de mestres construtores
- O libro inclúe un valioso censo ou memorial que recolle os nomes e perfís dos grandes mestres carpinteiros de ribera de Galicia.
- O autor busca con isto facer xustiza e render homenaxe a un colectivo cuxo saber facer foi o motor do sector marítimo galego e que tantas veces foi esquecido pola historiografía industrial.
2ª edición revisada e ampliada.
RECENSIÓN E VALORACIÓNS
O libro La carpintería de ribera en Galicia (1940-2000), do doutor e catedrático José María de Juan-García Aguado, non conta con recensións masivas ou puntuacións comerciais en plataformas xerais, pero goza dun enorme prestixio e respecto unánime nos ámbitos académico, naval e da cultura mariñeira.
1. Considerado unha "obra de referencia" e "Biblia" do sector
- No ámbito da enxeñaría e a arquitectura naval, fálase del como un documento técnico imprescindible.
- Comunidades de afeccionados e profesionais do mar, como os usuarios do coñecido foro La Taberna del Puerto, téñeno catalogado na súa biblioteca virtual como a gran recomendación para comprender "o oficio de facer barcos de madeira".
2. Admiración polo seu valor etnográfico e humano
- Asociacións de defensa do patrimonio marítimo galego (como Culturmar) e consultoras navais destacan que o libro foi escrito "desde o asombro e a admiración" cara á habilidade e o enxeño dos carpinteiros.
- Os lectores valoran moi positivamente que non sexa só un frío manual de planos, senón un homenaxe directo aos mestres artesáns, poñendo nomes e apelidos a persoas que transmitían o seu saber de xeración en xeración sen manuais escritos.
3. Rigor técnico cun enfoque moi didáctico
- Os comentarios de recensións culturais e blogs navais, como o de Fundación Exponav (institución coa que o propio autor colabora activamente), valoran que o texto explica de forma moi clara e entretida un oficio complexo.
- Consegue que o lector non iniciado entenda conceptos difíciles sobre a arquitectura do casco, o trazado de liñas ou a transición aos motores diésel.
4. Base para investigacións posteriores
- No eido académico, a acollida do libro foi tan profunda que serviu como piar e bibliografía esencial para prestixiosas teses posteriores sobre o patrimonio costeiro galego, como as desenvolvidas por investigadores e arquitectos da [Universidade da Coruña]
En resumo, o consenso xeral sinala este libro como un salvavidas cultural que logrou fixar no papel un coñecemento histórico que, pola industrialización, corría o risco de desaparecer para sempre da memoria de Galicia.
____
Editorial: Morgante 2021
Idioma: Galego
Páxinas: 216
ARQUITECTURA DO MAR
EMBARCACIÓNS
CULTURA MARIÑEIRA
MAR