O libro Galicia máxica. Romarías e santuarios. Fotografías etnográficas (1965-1968) é unha destacada obra gráfica e etnográfica publicada en 2019 polo Museo do Pobo Galego.
Recolle o excepcional traballo de campo realizado en Galicia polo prestixioso folclorista e historiador danés Gustav Henningsen, coa colaboración do antropólogo galego Xosé Ramón Mariño Ferro.
Recolle o excepcional traballo de campo realizado en Galicia polo prestixioso folclorista e historiador danés Gustav Henningsen, coa colaboración do antropólogo galego Xosé Ramón Mariño Ferro.
Os aspectos máis salientables desta publicación son:
- Orixe fotográfica: O volume funciona como catálogo dunha exposición homónima. Contén máis de 80 fotografías (tanto en cor como en branco e negro) tomadas por Henningsen a mediados da década dos sesenta.
- O sagrado e o profano: O inventario visual amosa de forma rigorosa as dúas caras que caracterizan as grandes celebracións populares galegas. Por un lado, a devoción relixiosa (procesións, exvotos, ofrendas e ritos de sanación); polo outro, a festa profana (comidas campestres, feiras e poxas tradicionais como as da Lanzada).
- Valor etnográfico: Trátase dun documento histórico fundamental para entender como eran e como se vivían as tradicións espirituais e sociais nos santuarios galegos hai máis de medio século.
É unha peza imprescindible para os amantes da antropoloxía, a fotografía histórica e a identidade cultural de Galicia.
Esta nova cita, dando continuidade á anterior, está encabezada polo epígrafe Galicia Máxica, e aplícase a amosar en máis de oitenta fotografías os santuarios e romarías galegos máis significativos, un rigoroso traballo de campo que Henningsen levou a cabo a mediados da década dos sesenta. No inventario fotográfico de Henningsen, contémplanse os dous ámbitos que motivan as romarías como espazo para o sacro e o profano. Os dominios milagreiros coas procesións, as propiedades sandadoras, as ofrendas e exvotos, as poxas na Lanzada... acábanse por entrecruzarse cos festexos ao aire libre, as reunións e animadas celebracións festivas. Henningsen realizou o traballo entre 1965 e 1968. Chegara a Galiza para facer un estudo sobre crenzas e bruxas -a súa especialidade- e acabou rexistrando tamén o material da mostra. Traballaba para a súa tese de dotoramento. O investigador, nado en Dinamarca en 1934, é ademais antropólogo. Tirou máis de 3.000 fotografías de Galiza.
O AUTOR
Esta nova cita, dando continuidade á anterior, está encabezada polo epígrafe Galicia Máxica, e aplícase a amosar en máis de oitenta fotografías os santuarios e romarías galegos máis significativos, un rigoroso traballo de campo que Henningsen levou a cabo a mediados da década dos sesenta. No inventario fotográfico de Henningsen, contémplanse os dous ámbitos que motivan as romarías como espazo para o sacro e o profano. Os dominios milagreiros coas procesións, as propiedades sandadoras, as ofrendas e exvotos, as poxas na Lanzada... acábanse por entrecruzarse cos festexos ao aire libre, as reunións e animadas celebracións festivas. Henningsen realizou o traballo entre 1965 e 1968. Chegara a Galiza para facer un estudo sobre crenzas e bruxas -a súa especialidade- e acabou rexistrando tamén o material da mostra. Traballaba para a súa tese de dotoramento. O investigador, nado en Dinamarca en 1934, é ademais antropólogo. Tirou máis de 3.000 fotografías de Galiza.
O AUTOR
Gustav Henningsen (1934–2023) foi un prestixioso historiador, folclorista e antropólogo danés, recoñecido internacionalmente como o maior experto mundial no fenómeno da bruxería e a Inquisición española. Ao longo da súa prolífica carreira, destacou por un enfoque pioneiro que combinaba a antropoloxía social, o traballo de campo etnográfico e un exhaustivo baleirado de arquivos históricos.
Formación e Primeiros Pasos
Nado en Slagelse (Dinamarca) Henningsen graduouse como Magister artium en Folklorística Nórdica pola Universidade de Copenhague en 1962. O seu interese polas crenzas máxicas espertou nunha pequena illa danesa, pero axiña expandiu os seus horizontes cara ao sur de Europa grazas ao consello do célebre antropólogo Julio Caro Baroja, quen o guiou cara ao norte da Península Ibérica.
A Etapa en Galicia (1965-1968)
Grazas a unha bolsa da Universidade de Copenhague, Henningsen trasladouse a Galicia coa súa inseparable esposa e tradutora, Marisa Rey-Henningsen, e os seus fillos.
- O "danés de Ardemil": Instalouse na comarca de Ordes (parroquia de Ardemil), onde conviviu cos veciños durante tres anos.
- O arquivo do rural: O seu obxectivo era recoller contos populares, ritos de curadoría e mitos sobre a Santa Compaña ou o malo ollo.
- Legado gráfico e sonoro: Daquela viaxe xurdiu un monumental arquivo sonoro de música e tradición oral (hoxe custodiado por aCentral Folque) e un inventario fotográfico histórico que deu pé á publicación de Galicia máxica.
"O avogado das bruxas" e o Éxito Internacional
Tras a súa estancia en Galicia, Henningsen mergullouse nos arquivos históricos españois para investigar a Inquisición. En 1980 presentou a súa tese de doutoramento, que se convertería no seu libro máis influente: El abogado de las brujas. Brujería vasca e Inquisición española (publicado en castelán en 1983). [1, 2]
Nesta peza clave, Henningsen estudou o famoso proceso de Zugarramurdi (1610). Descubriu e reivindicou a figura do inquisidor Alonso de Salazar y Frías, quen demostrou cientificamente que non había probas reais de bruxería, logrando que a Inquisición española deixase de queimar "bruxas" moito antes que o resto de Europa.
Últimos Anos e Pasamento
Compaxinou as súas investigacións co cargo de Director de Investigación dos Arquivos do Folclore Danés (Danish Folklore Archives) dende 1965 ata a súa xubilación en 2002. Tras o seu retiro, seguiu residindo por tempadas en España e colaborando con institucións académicas como a Universidade Pública de Navarra (UPNA), á que acabou doando o seu inmenso fondo bibliográfico.
Gustav Henningsen faleceu en Kongens Lyngby (Dinamarca) o 17 de outubro de 2023 aos 89 anos de idade, deixando un baleiro irreparable na historia social e na antropoloxía cultural europea.
____
Editorial: Museo do Pobo Galego 2019
Idioma: Castellano
Páxinas: 182
FOTOGRAFÍA
ETNOGRAFÍA
HISTORIA