O Mintireiro Verdadeiro é un popular almanaque anual en lingua galega impulsado en Palas de Rei (Lugo) polo crego José Regadío Vázquez a mediados do século XX.
Concebido como unha guía práctica e lúdica para o mundo rural, converteuse nunha das publicacións en galego de maior tiraxe e difusión popular.
Concebido como unha guía práctica e lúdica para o mundo rural, converteuse nunha das publicacións en galego de maior tiraxe e difusión popular.
Historia e evolución
- Orixe e fundación. A publicación naceu a mediados do século XX (con referencias á súa aparición entre 1952 e a década de 1960) da man de José Regadío Vázquez, cura párroco de Filgueira, en Palas de Rei. Inspirado no histórico almanaque O Gaiteiro de Lugo, o crego buscaba ofrecer un calendario útil, ameno e escrito na lingua propia dos labregos.
- Supervivencia durante o franquismo. Publicouse integramente en galego nunha época na que o idioma estaba marxinado da esfera pública. Para esquivar a censura e os trámites administrativos do réxime, Regadío editábao sen rexistrar dereitos de autor e baixo un ton humorístico e popular que as autoridades toleraron por consideralo inofensivo.
- Éxito editorial. Na década de 1970 alcanzou tiraxes históricas de arredor de 15.000 exemplares anuais, converténdose de facto nun dos libros máis lidos e vendidos en Galicia naquel momento.
- Continuidade tras o seu creador. Durante décadas foi un proxecto case artesanal e persoal do propio Regadío, quen elaboraba os prognósticos mesturando observación tradicional, intuición e humor. Tras o seu falecemento en xaneiro de 2010, o almanaque continuou editándose en Lugo (a través da Imprenta Norgraf) mantendo intacto o seu formato de peto e o seu estilo enxebre.
Contidos principais
O libriño preséntase tradicionalmente como un calendario "churrusqueiro, escotolido, profético, enxebre, noticioso, artimañeiro e barato" e estrutúrase nos seguintes bloques:
- Astronomía e meteoroloxía. Inclúe o calendario das fases da lúa, táboas de mareas e os famosos prognósticos meteorolóxicos para todo o ano, pensados para orientar as sementeiras e as colleitas.
- Calendario agrícola e feiras. Detalla os períodos máis axeitados para cada labor do campo (poda, sementeira, matanza, colleita) e ofrece unha listaxe actualizada das datas e lugares das feiras tradicionais por toda Galicia.
- Santoral e festividades. Recolle o santoral diario, as festas relixiosas e as datas principais do ciclo festivo galego, como o Entroido ou as romarías.
- Literatura popular e humor. Intercala entre os meses abundantes refráns, adiviñas, contos curtos, coplas e chistes de corte retranqueiro que reflicten a sabedoría e a retranca campesiña.
- Curiosidades e datos útiles. Adoita incluír táboas de equivalencias de medidas tradicionais galegas (como o valor do ferrado segundo a comarca), consellos prácticos para o fogar ou o gando e curiosidades diversas.
___
Editorial: NORGRAF 10-2026
Idioma: Galego
Páxinas: 64