Ruth Matilda Anderson (Nebraska, 1893-Nova York, 1983), conservadorada Hispanic Society of America, ficou na periferia dos rexistros literarios galegos durante case un século, mesmo malia ser a maior tradutora de Rosalía de Castro co par galego-inglés ata 1964.
Tomo 1
UNHA MIRADA DE ANTANO: FOTOGRAFÍAS DE RUTH MATILDA ANDERSON EN GALICIA.
Máis de 450 fotografias.
Recompila o monumental e valioso testemuño gráfico que a fotógrafa estadounidense Ruth Matilda Anderson realizou sobre a sociedade galega dos anos vinte.A obra tivo un impacto cultural tan fondo que esgotou cinco edicións consecutivas. Ademais, foi galardoada co prestixioso Premio Paraugas ao mellor libro de arte.
- O retrato dun mundo desaparecido: O volume recolle unha extensa selección de máis de 450 imaxes en branco e negro e cor. Capturan o traballo, os costumes, as feiras e o día a día das xentes de Galicia entre 1924 e 1926. É o documento social máis exhaustivo feito sobre a Galicia da época.
- A viaxe de investigación: Anderson desembarcou en Vigo en 1924 por encargo directo do filántropo Archer Milton Huntington, fundador da Hispanic Society de Nova York. Acompañada polo seu pai e por Frances Spalding, percorreu o territorio galego (especialmente as zonas rurais e de difícil acceso) tomando preto de 5.000 instantáneas.
-
Textos analíticos de prestixio: O catálogo non só amosa as imaxes, senón que inclúe ensaios históricos e críticos fundamentais para contextualizar o legado:
- A Galicia que visitou Ruth M. Anderson, elaborado polo historiador Ramón Villares.
- Ver Galicia: A mirada ferida e a mirada transferida, do investigador Miguel Anxo Seixas Seoane.
- Elaborando unha crónica de Galicia, asinado polo conservador Patrick Lenaghan.
- Un proxecto vivo de exposicións: O libro funciona como catálogo oficial da mostra homónima que, a través do proxecto Corrente Cultural de Afundación, segue viaxando e itinerando polos concellos de toda Galicia.
Conten:
Elaborando unha crónica de Galicia Elaborando una crónica de Galicia / Patrick Lenaghan.
Ver Galicia: A mirada ferida e a mirada transferida Ver Galicia: La mirada herida y la mirada transferida / Miguel Anxo Seixas Seoane.
A Galicia que visitou Ruth M. Anderson La Galicia que visitó Ruth M. Anderson / Ramón Villares.
Catálogo.
Apéndices. English Version
Tomo 2
RUTH MATILDA ANDERSON TRADUTORA DAS MARXES
Neste libro desenmascáranse os diferentes mecanismos que, consonte o investigado por Alba Rodríguez Saavedra, desde 1939, operaron e operan para manter afastada do noso sistema Gallegan Provinces of Spain. Pontevedra and La Coruña, a monografía referencial de Anderson sobre Galicia e a única desta tipoloxía que publicou.
Nela, ademais das devanditas traducións e de presentar unha análise exhaustiva do país alicerzada na documentación histórica, literaria e etnográfica, reflíctese con claridade, a través da cesión da palabra ás protagonistas, a dureza da vida das mulleres rurais da altura, así como o compromiso feminista de dúas escritoras paradigmáticas, Rosalía de Castro e Emilia Pardo Bazán.
Ruth Matilda Anderson, investigadora, fotógrafa, tradutora e ensaísta, reivindicou a Galicia do campesiñado, das mulleres e da infancia, trasladando unha visión complementaria á que tradicionalmente ofreceu a nosa historiografía canónica. Esta subversión, baseada nun proceso de tradución de dobre vía (galego-inglés e inglés-galego), puido ser, consonte se argumenta neste libro, o motivo da súa expulsión ás marxes, desde onde agora é reclamada para recuperarmos os testemuños dun tempo e dunhas vidas quese nos ocultaran.
- A maior tradutora de Rosalía de Castro: O ensaio desvela que Ruth Matilda Anderson (Nebraska, 1893 – Nova York, 1983), conservadora da Hispanic Society of America, foi a principal e maior tradutora ao inglés dos textos de Rosalía de Castro no eixe galego-inglés ata o ano 1964.
- A tese da marxinación deliberada: Alba Rodríguez investiga os mecanismos políticos e culturais que, especialmente a partir de 1939 (co franquismo), operaron para afastar o traballo de Anderson do sistema literario e dos rexistros canónicos galegos durante case un século.
- O contido de Gallegan Provinces of Spain: O libro analiza a súa monografía referencial sobre Galicia (Pontevedra and La Coruña). Nela, Anderson ofreceu unha análise exhaustiva (histórica, literaria e etnográfica) na que aprendeu galego para poder acceder ás cociñas e á intimidade dos fogares rurais.
- Unha ollada subversiva e feminista: Fronte á historiografía oficial e masculina, Anderson utilizou a súa cámara e os seus textos para darlles voz e protagonismo ao campesiñado, á infancia e, moi especialmente, ás mulleres rurais da época. O ensaio demostra a fonda conexión deste retrato co compromiso feminista de Rosalía de Castro e Emilia Pardo Bazán.
- Unha expulsión pola súa "subversión": A autora argumenta que o motivo polo que Anderson foi empurrada ás marxes da historia oficial foi precisamente este proceso de tradución de dobre vía (galego-inglés e inglés-galego) e a súa ollada empática, que rompía cos discursos tradicionais do poder.
ÍNDICE
Leiteira sen nome..
Marilar Aleixandre
Entre as mulleres rurais e fóra do canon. Ruth Matilda Anderson e o seu libro Gallegan Provinces of Spain. Pontevedra and La Coruña... 11
Ana Cabana Iglesia
Ruth Matilda. Traductora das marxes
Sentando os alicerces: a evidencia da invisibilización de
Ruth Matilda Anderson..
«Unha especie de experimento»
Galicia, unha terra de mulleres contada por homes..
«Esta terriña meiga»
A elisión de Ruth Matilda Anderson.
Entre o canon e a periferia. A tradución bifida...
A inevitable arañeira das estratexias de manipulación
Para poñer o ramo.
Milleiros de grazas.
Referencias..
Alba Rodríguez Saavedra é tradutora, editora técnica en AFUNDACIÓN e integrante do Grupo de Investigación en Tradución e Paratradución da Universidade de Vigo. As súas liñas de estudo principais, asentadas en feminismo e tradución, céntranse na análise das manipulacións arredor da moura e da cailleach, e o seu traballo de investigación A tradución das marxes como reivindicación das mulleres galegas. Elas, as elididas, a través de Ruth Matilda Anderson recibiu o Premio de Investigación Enxeñeiro Comerma, do Concello de Ferrol e a Universidade da Coruña 2023.
---
A grande obra de RUTH MATILDA, dispoñible na nosa we.
UNHA MIRADA DE ANTANO:
FOTOGRAFÍAS DE RUTH MATILDA ANDERSON EN GALICIA,
____
Editorial: A FUNDACIÓN/ Laiovento 10-2025
Idioma: Galego/ Castellano/Inglés
ENSAIO
FOTOGRAFÍA