"Las priscilianistas. Las mujeres que siguieron a Prisciliano" é un extenso e profundo ensaio de investigación histórica escrito polo investigador Andrés Olivares Guillem. Publicado en decembro de 2021, o libro pon o foco nun aspecto moitas veces silenciado ou distorsionado polo relato oficial da Igrexa: o papel crucial e a relevancia que tiveron as mulleres no movemento priscilianista.
O libro conta con unhas 609-612 páxinas e está escrito en castelán.
Sinopse e Foco da Investigación
A finais do século IV d.C., o movemento relixioso e ascético liderado polo bispo Prisciliano estendeuse con forza pola Gallaecia e outras zonas do Imperio Romano. Con todo, as autoridades eclesiásticas e imperiais perseguírono con dureza, acusándoo de herxía e maxia.
O libro de Olivares Guillem arrinca con dous impactantes episodios reais acontecidos nesa época de represión:
- Eucrocia: Unha culta dama da nobreza aquitana que, tras ser torturada e confesar baixo martirio o delito de "bruxería" (maleficium), foi decapitada en Tréveris por orde do emperador Máximo.
- Úrbica: Outra muller aristócrata da mesma contorna que foi apedreada ata a morte por unha multitude enfurecida en Burdeos.
Temáticas Clave do Libro
Ao longo das súas páxinas, o autor debulla a información que chegou ata os nosos días sobre estas mulleres a través de tres obxectivos fundamentais:
- Desmontar a propaganda antipriscilianista: O autor analiza como os inimigos de Prisciliano construíron a propósito unha imaxe peyorativa, destrutiva e deformada das chamadas "sororidades priscilianistas". Acusábalas de bruxería e inmoralidade co único fin de restarlles dignidade.
- Visibilizar o liderado feminino: O ensaio rescata a importancia real que as mulleres tiveron dentro da estrutura, a difusión e o mantemento deste movemento relixioso, no que gozaban dun nivel de participación e estudo intelectual pouco común na época.
- Reivindicar a súa orixe aristocrática: Olivares Guillem demostra que moitas destas seguidoras non eran personaxes marxinais, senón mulleres cultas, adiñeiradas e pertencentes á alta nobreza, emparentadas con destacados homes de letras do momento.
A finales del siglo IV d.C. una mujer llamada Eucrocia, tras haber confesado el delito de brujería (maleficium) bajo severas torturas, era arrastrada por las calles de la ciudad de Tréveris hasta llegar al patíbulo, donde iba a ser decapitada por orden del emperador Máximo (383-388). Por aquel mismo tiempo en Burdeos una enardecida multitud apedreaba hasta la muerte a otra mujer, Úrbica. Ambas pertenecían a la nobleza aquitana; eran cultas damas emparentadas con destacados hombres de letras bordeleses; gustaban de ejercitarse en le ascetismo mediante ayunos, retiros espirituales mistos en los que se leían e interpretaban los textos bíblicos (incluidos los apócrifos) y, lo más importante, ambas dieron su vida por el mismo motivo: seguir las ideas rigoristas predicadas por le obispo hispano Prisciliano de Ávila, el cual fue decapitado también, junto a Eucrocia y otros de sus correligionarios.
Andrés Olivares Guillem é un recoñecido historiador, filólogo e investigador independente español, considerado un dos grandes especialistas contemporáneos na historia do priscilianismo e na Galicia da Tardoantigüidade.
Perfil Académico e Profesión
- Orixe e Nacemento: Naceu en Valencia no ano 1972.
- Formación: É Doutor en Historia Antigua. Posúe unha profunda formación en linguas clásicas, o que lle permite traballar directamente coas fontes textuais orixinais de época romana.
- Docencia: Desenvolve a súa actividade profesional no eido do ensino público como profesor de Latín, Grego e Cultura Clásica en Educación Secundaria.
Liña de Investigación: O Priscilianismo
A traxectoria investigadora de Olivares Guillem destaca pola súa dedicación case exclusiva a desentrañar os misterios do priscilianismo, un movemento ascético herético (ou considerado como tal polas autoridades da época) que se estendeu con moita forza pola península ibérica e moi especialmente polo territorio histórico de Galicia (Gallaecia) a finais do Imperio Romano.
O autor destaca por analizar esta corrente relixiosa desde unha perspectiva crítica, tratando de desmontar a propaganda e as difamacións construídas polos cronistas eclesiásticos oficiais contrarios a Prisciliano. [1]
Obras Principais
Os seus libros foron publicados por institucións de gran prestixio cultural en Galicia:
- Prisciliano a través del tiempo. Historia de los estudios sobre el priscilianismo (2004): Publicado inicialmente pola Fundación Pedro Barrié de la Maza dentro da súa prestixiosa colección Galicia histórica. Trátase dun traballo de enorme erudición (froito da súa tese doutoral) que analiza como variou a visión histórica do personaxe de Prisciliano ao longo dos séculos.
- Las priscilianistas. Las mujeres que siguieron a Prisciliano (2021): É unha monumental obra de máis de 600 páxinas que rescata e visibiliza o liderado, a alta formación intelectual e a persecución que sufriron as mulleres aristócratas integradas neste movemento.
____
Editorial: Toxosoutos 2021
Idioma: Castellano
Páxinas: 612
PRISCILIANISTAS
HIsTORIA